Wat je moet weten over fopspenen en borstvoeding
Vraag je je af of je een fopspeen moet introduceren bij je baby tijdens het geven van borstvoeding? In deze blogpost geven we je de do's en don'ts waar je op moet letten als je een fopspeen aan je pasgeboren baby wilt geven.
Waarom zou je je baby een fopspeen aanbieden?
Vanaf de geboorte hebben baby's een natuurlijke zuigreflex. De baby probeert deze behoefte te bevredigen met de borst van de moeder, een fopspeen, een duim of iets anders. Het is voor de baby niet alleen een noodzakelijke reflex om voeding te krijgen, maar zuigen heeft ook een kalmerend effect op de baby. Het herinnert de baby aan iets veiligs en vertrouwds in een verder onbekende wereld.
Fopspenen kunnen een geruststellende manier zijn om je kleintje te troosten.
Voordelen van fopspenen
- Een fopspeen kan een baby kalmeren en troosten, waardoor het makkelijker is voor hem of haar om in slaap te vallen.
- Fopspenen kunnen helpen de hartslag, bloeddruk en stressniveaus te verlagen.
- Fopspenen kunnen een pijnstillend effect hebben.
- Fopspenen kunnen baby's troost bieden en hen helpen zich veilig te voelen als ze overstuur zijn.
- Fopspeengebruik kan nuttig zijn als zuigelingen vroege orale stimulatie nodig hebben om de zuigreflex te ontwikkelen of te behouden.
- Fopspenen kunnen een beschermend effect hebben op het voorkomen van wiegendood (SIDS) (1)
Wanneer kun je een fopspeen aan je baby geven?
De American Academy of Pediatrics (2) raadt aan om te wachten met het geven van een fopspeen, totdat je melkproductie goed op gang is gekomen, het voeden soepel verloopt en je baby leert goed aan te happen. Meestal is dit als je kleintje ongeveer 3 tot 4 weken oud is, maar elke baby is anders.
Recent onderzoek wijst er echter op dat je je baby ook al veel eerder een fopspeen kunt aanbieden. Een systematische review toonde aan dat fopspeengebruik, of het nu direct na de geboorte of pas na het op gang komen van de lactatieperiode wordt gestart, geen significant effect had op de prevalentie of duur van borstvoeding bij gezonde voldragen zuigelingen tot vier maanden oud (3). Een andere studie liet zien dat het beperken van de toegang tot fopspenen in het ziekenhuis tijdens de pasgeborenenperiode, juist leidde tot een afname van het aantal baby's dat uitsluitend borstvoeding kreeg (4).
Fopspenen die borstvoeding ondersteunen
De bezorgdheid rondom fopspeengebruik in relatie tot borstvoeding komt vaak doordat de zuigtechniek bij borstvoeding anders is dan bij een kunstspeen op fles en fopspeen.
De ronde speen is degene die zorgprofessionals (5) (in Denemarken) aanraden wanneer je borstvoeding geeft. Dit komt doordat de ronde speen ervoor zorgt dat de baby zijn tong om de fopspeen rolt, net zoals tijdens het voeden aan de borst.
Het is belangrijk om te letten op de lengte van de fopspeen, zodat hij goed in het mondje komt en het zachte gedeelte van het gehemelte raakt, waardoor de natuurlijke zuigreflex wordt gestimuleerd.
Het kan erg intensief en lastig zijn voor een pasgeborene om de ronde fopspeen te gebruiken. Als je borstvoeding wilt geven en je baby heeft moeite met aanhappen, kan een ronde speen helpen om de juiste zuigtechniek te oefenen, omdat je baby zijn kaak- en mondspieren traint op dezelfde manier als bij borstvoeding.
Jij kent je kind het best, dus je kunt zelf bepalen of het gebruik van een fopspeen bij jou en je baby past.
Andere speenvormen
Er zijn natuurlijk ook andere vormen fopspeenspenen dan alleen de ronde. Wij bieden zowel ronde, symmetrische als anatomische spenen aan.
De reden hiervoor is dat het van baby tot baby verschilt welke speenvorm ze prettig vinden. Baby's hebben verschillende zuigtechnieken, een andere mondanatomie en dus ook verschillende voorkeuren wat betreft fopspenen.
De symmetrische speen kan ideaal zijn voor baby's die moeite hebben om de ronde fopspeen in hun mond te houden. Deze wordt makkelijk plat tegen het gehemelte van de baby gedrukt, waardoor het makkelijker kan zijn om hem in het mondje te houden.
De anatomische speen is gebogen aan de bovenzijde voor een natuurlijke pasvorm tegen het gehemelte (zoals de ronde speen), met een schuin uiteinde waardoor de tong makkelijk geplaatst kan worden (zoals de platte symmetrische speen). Tegelijkertijd rolt de baby zijn tong meer dan bij de platte speen, maar minder dan bij de ronde speen. Het is een fopspeen waarbij de baby zijn tong traint, maar in mindere mate dan bij de ronde speen.
Welke kiezen?
Heb je uitdagingen bij de borstvoeding, probeer dan eens een ronde speen en kijk of dat een verschil maakt. Zoals genoemd traint de ronde speen de kaak- en mondspieren van je baby op dezelfde manier als bij borstvoeding.
Als je borstvoeding goed verloopt, hoef je je geen zorgen te maken over welke speenvorm je baby gebruikt. Veel kinderen kunnen makkelijk verschillende zuigtechnieken onderscheiden en zich daaraan aanpassen, afhankelijk van of het op een fopspeen is, aan de borst bij de moeder of aan een babyfles.
Baby's hebben verschillende voorkeuren, gebruiken verschillende zuigtechnieken en hebben een andere mondanatomie. Als ouder kun je proberen je kind te stimuleren een bepaald type fopspeen te kiezen, maar uiteindelijk is het een individuele keuze welke fopspeen jouw baby fijn vindt.
|
Fopspeen Do's |
Fopspeen Dont's |
|
Kies een fopspeen met een ventiel, omdat het ventiel helpt om de speen zich natuurlijk te laten vormen naar het mondje, de tong en het gehemelte van je baby. |
Gebruik geen fopspenen als vervanging voor voedingen. |
|
Gebruik fopspenen wanneer je baby gevoed is en zich vol voelt. |
Doe geen suiker of honing op de fopspeen. |
|
Gebruik fopspenen om te voldoen aan de behoefte van je baby voor niet-voedend zuigen. |
Laat het kind niet de hele tijd een fopspeen gebruiken. |
|
Gebruik fopspenen om pijn te verlichten. |
Vries fopspenen niet in. |
|
Geef de fopspeen als je baby wilt gaan slapen. |
Laat latexfopspenen niet in direct zonlicht liggen. |
|
Steriliseer fopspenen regelmatig. |
Bind geen fopspenen vast aan touwtjes of koorden. |
|
Vervang fopspenen elke 4-6 weken. |
Gebruik geen beschadigde fopspenen. |
|
Gooi direct weg bij het eerste teken van schade. |
Doe fopspenen niet in de vaatwasser. |
|
Stop gebruik van een fopspeen vóór de leeftijd van 3 jaar. |
Laat je kind na de leeftijd van 3 jaar geen fopspeen meer gebruiken. |
Over Kirsten
Kirsten Lise Andersen is verpleegkundige en jeugdverpleegkundige. Ze heeft 15 jaar ervaring als professioneel verpleegkundige met kinderen en is moeder van vier. Kirsten is onze vaste adviseur op het gebied van gezondheid. Zij heeft jarenlange ervaring en de juiste expertise om al onze en jouw vragen over baby's te beantwoorden.
Bronnen
- SIDS en andere slaapgerelateerde sterfgevallen bij zuigelingen: bijgewerkte aanbevelingen 2016 voor een veilige slaapomgeving voor baby's. Pediatrics. 2016;138(5):e20162938. doi:10.1542/peds.2016-2938
- American Academy of Pediatrics. Fopspenen en duimzuigen
- Jaafar SH, Ho JJ, Jahanfar S, Angolkar M. Effect van beperkt fopspeengebruik op borstvoeding bij voldragen baby's om de duur van borstvoeding te verlengen. Cochrane Database Syst Rev 2016;(8):CD007202.
- Kair L, Kenron D, Etheredge K, Jaffe A, Phillipi C. Restrictie van fopspeen en exclusieve borstvoeding. Pediatrics. 2013;131(4):e1101-e1107. doi:10.1542/peds.2012-2203
- https://babyinstituttet.dk/sut-hvornar
